2026 წლის 1 ივლისიდან სამშენებლო უსაფრთხოების კანონში ძალაში შედის მნიშვნელოვანი ცვლილება, რომელიც პირდაპირ ეხება სიმაღლიდან ვარდნის პრევენციას. აღნიშნული რეგულაცია მკაფიოდ განსაზღვრავს, რომ დამცავი მოაჯირები სავალდებულოა ყველა იმ ადგილზე, სადაც არსებობს სიმაღლიდან ვარდნის პოტენციური საფრთხე.

რა შეიცვალა კანონში?

მე-5 მუხლის მიხედვით:

• დამცავი მოაჯირი/მოაჯირები/სახელურები უნდა დამონტაჟდეს ყველა სარისკო ზონაში
• სისტემა უნდა შეესაბამებოდეს EN 13374 სტანდარტს ან ადგილობრივ ტექნიკურ რეგლამენტს
• აუცილებელია შესაბამისი კლასისა და ტიპის გათვალისწინება
• მოაჯირის სერტიფიკატი/პასპორტი უნდა ინახებოდეს სამუშაო სივრცეში

ეს ცვლილება ზრდის პასუხისმგებლობას როგორც დამსაქმებლებისთვის, ისე სამშენებლო კომპანიებისთვის და პრაქტიკულად გამორიცხავს არასტანდარტული, არასერტიფიცირებული სისტემების გამოყენებას.

რა არის EN 13374 და რატომ არის მნიშვნელოვანი?

EN 13374 არის ევროპული სტანდარტი, რომელიც არეგულირებს დროებითი დამცავი მოაჯირების ტექნიკურ მახასიათებლებს. ის მოიცავს:

• კონსტრუქციულ სიმტკიცეს
• დატვირთვის გამძლეობას
• მონტაჟის წესებს
• დაცვის დონეს (კლასები A, B, C)

ამ სტანდარტის დაცვა ნიშნავს, რომ სისტემა გამოცდილია რეალურ სამუშაო პირობებში და უზრუნველყოფს ადამიანის სიცოცხლის დაცვას.

როგორ შევარჩიოთ სწორი დამცავი მოაჯირი?

პროფესიონალური არჩევანი უნდა ეფუძნებოდეს რამდენიმე კრიტიკულ ფაქტორს:

1. შესაბამისობა სტანდარტთან

პირველ რიგში, მოაჯირი უნდა აკმაყოფილებდეს EN 13374-ს. მოითხოვეთ სერტიფიკატი და ტექნიკური პასპორტი.

2. სამუშაო გარემოს ტიპი

სხვადასხვა ობიექტს განსხვავებული მოთხოვნები აქვს:

• ბრტყელი ზედაპირები
• დახრილი სახურავები
• ხიდები და გადასასვლელები

3. მონტაჟის სიმარტივე

დროებითი სისტემები უნდა იყოს სწრაფად დასამონტაჟებელი და დემონტაჟისას უსაფრთხო.

4. ვიზუალური და ფიზიკური ბარიერი

მოაჯირმა უნდა უზრუნველყოს არა მხოლოდ დაცვა, არამედ სამუშაო ზონების მკაფიო გამიჯვნა.

საქართველოს ბაზარზე უკვე ხელმისაწვდომია მსოფლიოში აღიარებული გადაწყვეტილებები -  Safety Respect - შვედური კომპანია, რომელიც მსოფლიო ლიდერია სამშენებლო უსაფრთხოების სისტემებში.

რატომ Safety Respect?

• ოპერირებს 80-ზე მეტ ქვეყანაში
• მის ანგარიშზეა ათი ათასობით გადარჩენილი სიცოცხლე
• სრულად შეესაბამება EN 13374 სტანდარტს

პრაქტიკული გამოყენება საქართველოში

Safety Respect-ის სისტემები უკვე წარმატებით გამოიყენება ადგილობრივ პროექტებში. მაგალითად:

თბილისის საერთაშორისო აეროპორტის ტერიტორიაზე მიმდინარე სამუშაოებისას მოეწყო სპეციალური საფეხმავლო ბილიკი, რომელიც:

• უზრუნველყოფს ქვეითთა უსაფრთხო გადაადგილებას
• ზუსტად მიჯნავს სამუშაო და საჯარო სივრცეებს
• ამცირებს უბედური შემთხვევების რისკს

სად არის განსაკუთრებით ეფექტური ასეთი სისტემები?

დამცავი მოაჯირების გამოყენება აუცილებელია მაღალი რისკის ზონებში:

• ნესბისმიერი ტიპის მშენებარე ობიექტი
• აეროპორტებისა და სადგურების მიმდებარე ტერიტორიები
• ხიდები და გადასასვლელები
• პარკინგები და ავტოსადგურები
• დროებითი შემოვლითი გზები
• საწარმოო და ლოჯისტიკური ჰაბები